Udalak egungo egoeraren azterketa sakona egin du haur eta nerabeei eragiten dieten gizarte aldaketei erantzuteko
Ondorioen artean, ongizate emozionala, euskararen erabilera soziala eta parte-hartze egituratuak dira prebentzio zein politika publiko berrien ardatz nagusiak
Aurkezpena Gazteleku berrian egin da; azpiegitura laster irekiko da eta diagnostikoaren lehen urrats praktikoa da
Beasaingo Udalak eta Elhuyar elkarteak 6 eta 18 urte bitarteko haur eta nerabeen egoerari buruzko diagnostiko txostena aurkeztu dute Gazteleku berrian. Agerraldian izan dira Olatz Arrese Beasaingo Gazteria zinegotzia eta Iker Agirre Elhuyarreko teknikaria. Diagnostiko berri honen helburu nagusia herriko haur eta nerabeen bizi-kalitatea, beharrak eta sozializazio-ohiturak aztertzea izan da, emaitzak oinarri hartuta Udalaren etorkizuneko Ekintza Plan berria diseinatu eta esku-hartze publikoak bideratzeko.
Pandemia osteko errealitatea aztertzeko beharrezko jauzia
Olatz Arrese Gazteria zinegotziak irekiera hitzartzean azaldu duenez, Udalak 2021ean egin zuen arlo honetako lehen diagnostikoa, eta horren ondorioz 2022-2023ko Ekintza Plana gauzatu zen, zeina 2025ean amaitu baitzen. "Pandemiak eta azken urteotako gizarte-aldaketek gure gazteen ohiturak eraldatu dituzte; horregatik, beste plana abian jarri aurretik ezinbestekoa zen analisi sakon bat egitea", adierazi du Arresek. Horrela, 2026ko otsailean jarri zen martxan ikerketa berria.
Zinegotziak nabarmendu du aurkezpena egin den espazioak berak —Gazteleku berriak— balio handia duela: "Azpiegitura amaitzear dago eta laster irekiko da, kudeaketa enpresaren izendapena bidean baitago. Gaztelekua bera da diagnostiko honen ondorioen lehen urratsa". Arresek berretsi du Udalak konpromiso osoa duela ondorio hauek guztiak txertatzeko etorkizuneko ekintza-plana osatzerakoan.
Prozesuaren metodologia eta parte-hartze zabala
Elhuyarreko teknikari Iker Agirrek azterketaren xehetasun metodologikoak eta datu nagusiak aurkeztu ditu. Otsaila eta ekaina bitartean garatutako prozesuan hurbilpen kuantitatiboa zein kualitatiboa uztartu dira: datu ofizialak aztertzeaz gain, 11-16 urte bitarteko 334 nerabek erantzundako galdetegiak jaso dira, eta lan-saioak egin dira udal-teknikariekin, hezkuntza formaleko zein guraso elkarteekin eta hezkuntza ez-formaleko eragileekin.
Diagnostikoaren ondorio nagusiak eta erronkak
Ongizate Emozionala: Covid-az geroztik azaleratutako ezinegonei erantzuteko prebentzioa komunitatetik lantzea lehenetsi da. Nerabeen gehiengoak alaitasuna eta erosotasuna sentitzen dituen arren (% 77,84k familian bilatzen du laguntza nagusia), zailtasunak daude frustrazioaren kudeaketan eta teknologiaren zein sare sozialen erabilera goiztiarrean.
Aisialdia eta Gaztelekua: Eskolaz kanpoko jardueretan parte-hartze handia dago (% 92,51), prebentzio eta heziketarako tresna sendoa izanda. Hala ere, 10-15 urte tartean aisialdi-eskaintzan hutsuneak daude. Nerabeen % 50ek Gaztelekuaren beharra ikusten du, topagune estali eta autonomo gisa.
Euskara eta erabilera soziala: Nahiz eta nerabeen % 71,56ri euskaraz aritzea gustatzen zaion, gaztelaniaren erabilera gora doa lagunartean, kalean eta ingurune digitalean. Kirola eta aisialdia dira euskararen erabilera sustatzeko espazio nagusiak, baina sare sozialetan erabilera oso apala da.
Parte-hartze egituratua: Haur eta nerabeek beren hitza entzuna dela sentitzen duten arren (% 52,41), gaur egun erabiltzaile rola dute batez ere. Erronka nagusia kontsulta puntualetatik harago joan eta erabaki-gune egonkorrak sortzea da.
Errespetua, aniztasuna eta espazioak: Beasain herri anitz gisa hautematen dute (% 83,83) eta orokorrean segurutzat jotzen da. Hala ere, nerabeei zuzendutako hiri-altzari eta sozializazio-espazio gehiagoren eskaera egin da.
Etorkizunerako esku-hartze orientabideak
Elhuyarreko teknikariek azpimarratu dutenez, etorkizuneko politikek ikuspegi integrala behar dute, sail arteko lankidetza eta komunitatearen inplikazioa oinarri hartuta (familiak, ikastetxeak eta elkarteak). Diagnostiko honek norabide argia markatzen du Beasain haur eta nerabeentzat ingurune seguruagoa, parte-hartzaileagoa, euskaldunagoa eta inklusiboagoa izan dadin.
