Irisgarritasun-tresnak
Skip to main content
Beasain parekide

Genero ikuspegidun hirigintza seguruago, irisgarriago eta inklusiboagoa herritarren parte-hartzearekin

Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko (UPM) ikertzaile-talde batekin elkarlanean, diagnostiko tekniko eta soziala jarri du martxan Udalak, eguneroko bizitza eta zaintza-lanak hiri-politiken erdigunean jartzeko

Online galdetegi bat aktibatu da, herritar guztiek auzoetako mugikortasun-beharrak eta segurtasun-pertzepzioa zuzenean identifikatu ditzaten

Beasaingo Udalak urrats sendoa eman du herriko bizi-kalitatea etengabe hobetzeko konpromisoan, “Genero-ikuspegidun ibilbide eta espazio seguru eta irisgarriak” izeneko proiektua abian jarriz. Ekimen honek bat egiten du udalerriko 2023-2028 Mugikortasun Jasangarriaren Planaren helburuekin, eta ohiko hiri-eredua kritikoki aztertzea du xede, herritar guztien benetako beharretara egokitzeko.

Azterketaren bikaintasuna eta zorroztasun zientifikoa bermatzeko, Udalak nazioartean ospe handia duen Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko (UPM) ikerketa-talde baten esku utzi du lana. Taldearen zuzendarikideak Patxi Lamíquiz irakaslea (mugikortasunean eta espazio publikoan aditua) eta Sonia de Gregorio irakaslea (genero-hirigintzan erreferentea eta Eusko Jaurlaritzaren Bultzatu 2050 gida idatzi duena) dira. Horiekin batera, María Teresa Baquero doktore eta ikertzaileak mugikortasunaren justizian eta hurbiltasun-hirietan duen esperientzia zabala dakar.

Eguneroko bizitza eta zaintza-lanak erdigunean

Hirigintza tradizionala gizonezko heldu eta produktiboaren ikuspegitik diseinatu izan da historian zehar, eta horrek ez ditu hiriak dituen erabilera anitzak islatzen. Horri aurre egiteko, proiektu honek "zaintza-mugikortasuna" kontzeptua txertatzen du, etxeko lanei, adingabeen edo adinekoen zaintzari eta familia-kudeaketari lotutako eguneroko joan-etorriak ikusaraziz; zeregin horiek, gehienetan, emakumeek egiten baitituzte.

Helburu nagusia herritarren autonomia, bizitasuna eta ekitatea erraztuko duen hiri-ingurunea diseinatzea da. Horretarako, azterketak espazio-analisi tresna aurreratuak (hala nola, Space Syntax softwarea) eta zuzeneko diagnosi soziala uztartuko ditu. Modu honetan, "puntu beltzak" edo gune kritikoak atzemango dira; hau da, argiztapen eskasagatik, arkitektura-trabekin edo espazioaren diseinuagatik segurtasunik eza edo beldurra eragiten duten txokoak.

Galdetegia betez parte hartzeko deialdia

Herritarren parte-hartzea da azterketa honi indarra eta balioa emango dion motorra. Hori dela eta, Udalak beasaindar guztiak gonbidatzen ditu prozesuan aktiboki parte hartzera, online galdetegia erantzunez.

Galdetegi hau genero-ikuspegiko hirigintza-diagnostikoetan kontrastatutako metodologietan oinarrituta dago. Bere bidez, herritarrek Beasainen egiten dituzten ohiko ibilbideak marraztu eta irisgarritasunari zein segurtasunari buruz dituzten iritziak adierazi ahal izango dituzte. Guztion artean jasotako datuak ezinbestekoak izango dira talde teknikoak herritar guztien onerako izango diren hirigintza-hobekuntzak diseinatu ditzan.

Prozesu integrala oinarri tekniko eta sozialarekin

Proiektua 16 astetan zehar garatuko da eta hainbat fase metodologiko nahasi biltzen ditu. Guztientzat irekia den galdetegi digitalaz gain, prozesuak landa-laneko ebaluazio tekniko objektiboa jasotzen du (zoladura, espaloiak eta argiztapena aztertuz). Horrez gain, herriko emakumeekin eta hainbat elkarterekin saio eta ezagutza-ibilaldi espezifikoak egingo dira tailerretan, Beasaingo kaleetan bizi dituzten esperientziak mapan zehatz-mehatz jasotzeko.

Azterketa honekin, Beasaingo Udala Euskadiko hiri-plangintza inklusiboaren abangoardian dago, herritarren ahotsak eta datuak hirigintza-konponbide zehatz bihurtuz, oztoporik eta beldurrik gabeko udalerria lortzeko bidean.